MIDDEN - DELFLAND

Boekpresentatie: Rook waait over het Westland

2 november 2012. Bedoeld wordt de rook van de stoomtrams van WSM. De ondertitel van het boek is dan ook: De Westlandse Stoomtram, het Delflandspoor en de Westlanders, 1881-1970. Tijdens de boekpresentatie beschreef auteur Hans van Lith in het kort de omvangrijke geschiedenis van het vervoersbedrijf WSM, of voluit: Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij. Het hierbij horende lijvige boek overhandigde hij vervolgens aan de burgemeester van de gemeente Westland, Jacques van der Tak.

Boekpresentatie: Rook waait over het Westland
Onder de aanwezigen waren WSM stationschef van Naaldwijk Zaalberg en de laatste directeur van de WSM Kuilman.

Veel oud-WSM medewerkers, spoorwegbelangstellenden, vrienden en kennissen waren aanwezig in de kantine van het vroegere gemeentehuis van Naaldwijk. Na een korte introductie van uitgever Kimabo vertelde Hans van Lith over de WSM: een boeiende onderneming met een rijke geschiedenis. Burgemeester van der Tak vertelde met enige trots over de nog zichtbare elementen in zijn gemeente uit die WSM tijd, zoals het stationsgebouw van Naaldwijk en alle nog bestaande wegen waarlangs de stoomtram reed. Zelf reed hij in de stoomtram van de RET in Rotterdam-Zuid, die vanuit de Rozenstraat de Zuid-Hollandse eilanden bediende.

Boekpresentatie: Rook waait over het Westland

Het boek

Hans van Lith beschrijft in een plezierig leesbare stijl hoe het bedrijf in relatief korte tijd veel Westlandse dorpen met elkaar wist te verbinden. De Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij is in 1881 opgericht. Al in juni 1882 kon de dienstregeling van de stoomtram op de route Loosduinen-Den Haag beginnen. Eindpunt was de Lijnbaan. De trambaan lag langs de bestaande weg (nu Loosduinseweg). De wens om het eindpunt van de stoomtram meer naar het centrum te verleggen kon niet verwezenlijkt worden, o.a. door een felle concurrentiestrijd met de HTM. 

De WSM ging voortvarend verder met de aanleg van het tramnetwerk in het Westland. In mei 1883 werd het traject Loosduinen-Poeldijk-Naaldwijk geopend en nog in datzelfde jaar Poeldijk-Monster-'s Gravenzande. In drie jaar tijd werd een netwerk van 19,3 kilometer aangelegd! In het begin werd gereden met geleend materieel van de HIJSM (Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij); later werden eigen locomotieven en wagons aangschaft. 

Boekpresentatie: Rook waait over het Westland

Het WSM netwerk was pas compleet toen in 1905 Hoek van Holland werd bereikt en in 1912 de verbindingen van Naaldwijk met Maassluis via Maasland, en Delft via Schipluiden en Den Hoorn werden geopend. Deze laatste trajecten liepen niet langs bestaande wegen maar over een nieuw aangelegd tracé. De extra moeilijkheden van grondverwerving en het bouwen van veel kunstwerken (bruggen en heulen) kostten veel tijd. Het personenvervoer werd al spoedig door de autobus overgenomen. Goederenvervoer van vooral veilingproducten en grondstoffen ging door tot 1970. Toen werd het laatste stukje WSM spoor opgenomen.

Het boek geeft inzage in de briefwisselingen tussen de WSM en de verschillende overheden als gemeente en provincie over licenties en subsidies. Ook de competentiestrijd met andere vervoersbedrijven als HTM, HSM en HIJSM komt kleurrijk aan bod.

Het groot aantal afbeeldingen in het boek toont een prachtig tijdsbeeld dat nu, ruim 100 jaar later, bijna niet meer voor te stellen is. Ook wordt de ontwikkeling van het rollend materieel goed zichtbaar gemaakt. 

WSM tramstation Schipluiden

Over de auteur

Hans van Lith heeft gedurende de afgelopen tien jaar specifiek onderzoek gedaan naar de Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij. Als jongen reed hij op vrije middagen mee op locomotieven en leerde de WSM uit eigen ervaring goed kennen. Hij was onder andere werkzaam bij de Nederlandse Spoorwegen, veelal in voorlichtings- en redactiefuncties. In die tijd schreef hij al artikelen voor spoorwegtijdschriften. Zijn nu verschenen boek kan beschreven worden als het standaardwerk van de WSM.

Boekinformatie

Titel: Rook waait over het Westland - De Westlandse Stoomtram, het Delflandspoor en de Westlanders, 1881-1970 door Hans van Lith.
ISBN 978-94-90920-06-7, NUR 693/464, uitgeverij Kimabo, Zaltbommel 2012
Formaat: ca. A4, 456 bladzijden, druk: zwartwit.
Verkrijgbaar bij de boekhandel, o.a. Vingerling, Van Stockum, Huyser, bol.com; prijs € 55,00.

Meer informatie

14 december 2013